SafeCargo.io

IATA DGR Appendix C ve Section 7.4.7 — 17 ERG kodu ile yangın, dökülme ve ilk yardım prosedürleri. Havayolu tehlikeli madde acil müdahale rehberi.

DGR'daki her tehlikeli madde girişine bir ERG kodu atanır. Acil durumda NOTOC veya DGD üzerinden maddenin ERG kodunu bulun ve aşağıdaki ilgili prosedürleri uygulayın. Detaylı bilgi için her zaman maddeye özgü Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS) başvurun.

Genel Acil Eylemler

  • - Önce kişisel güvenliğinizi sağlayın — uygun KKD olmadan girmeyin
  • - Maddeyi UN numarası, uygun sevkiyat adı veya ERG kodu ile tanımlayın
  • - Alanı izole edin ve yetkisiz personelin girişini yasaklayın
  • - Kaptan / yer acil hizmetlerini bilgilendirin
  • - Kargo detayları için NOTOC'a (Kaptana Bildirim) başvurun
  • - Uçuşta: kargo bölmesi yangın söndürme sistemini devreye almayı değerlendirin
10L

Patlayıcılar (Kitle halinde patlama tehlikesi)

Sınıf 1.1

Kitle halinde patlama tehlikesi olan maddeler ve nesneler

Yangın Prosedürü

1

Derhal tahliye edin — minimum 500 m güvenlik bölgesi

2

Patlayıcılara ulaşan yangınla mücadele ETMEYİN

3

Çevre yükleri korunaklı pozisyondan su ile soğutun

4

İtfaiyeye patlayıcı madde bildiriminde bulunun

Dökülme / Sızıntı Prosedürü

1

Hasarlı paketlere dokunmayın

2

Sürtünme, kıvılcım ve ısıdan uzak tutun

3

Alanı izole edin ve girişi yasaklayın

İlk Yardım

1

Yaralıları güvenli alana taşıyın

2

Patlama yaralanmalarını tedavi edin — şarapnel kontrolü

3

İşitme hasarını izleyin

10W

Patlayıcılar (Su-reaktif)

Sınıf 1

Su ile temas halinde tehlikeli reaksiyon gösteren patlayıcılar

Yangın Prosedürü

1

Su KULLANMAYIN

2

Sadece kuru kimyasal veya kuru kum kullanın

3

Alanı tahliye edin — minimum 500 m

Dökülme / Sızıntı Prosedürü

1

Kuru tutun — yağmur ve nemden koruyun

2

Dökülen madde üzerinde yürümeyin veya dokunmayın

İlk Yardım

1

Yaralıları rüzgâr üstüne taşıyın

2

Kirlenmiş giysileri çıkarın (kuru tutun)

3

Derhal tıbbi müdahale isteyin

2GF

Yanıcı gaz

Sınıf 2.1

Yanıcı gazlar — sızıntıdan tutuşma riski

Yangın Prosedürü

1

Tüm tutuşma kaynaklarını uzaklaştırın

2

Sızan tüp yanıyorsa: yanmaya devam ettirin, bitişik tüpleri soğutun

3

Su spreyiyle soğutun — sızıntıya doğrudan su jeti yönlendirmeyin

4

Güvenliyse vanayı kapatın

Dökülme / Sızıntı Prosedürü

1

Alanı derhal havalandırın

2

SCBA (solunum cihazı) kullanın

3

Gaz dedektörü ile patlayıcı atmosferi izleyin

İlk Yardım

1

Temiz havaya taşıyın

2

Solunum durmuşsa: CPR uygulayın

3

Yanıkları soğuk su ile tedavi edin

2GT

Toksik gaz

Sınıf 2.3

Toksik gazlar — solunum tehlikesi

Yangın Prosedürü

1

Rüzgâr üstünde pozisyon alın

2

Buharları bastırmak için su spreyi kullanın

3

Tam koruyucu takım ve SCBA giyin

Dökülme / Sızıntı Prosedürü

1

Alanı tahliye edin ve izole edin (minimum 100 m)

2

Gaz maskesi ve kimyasal dirençli takım giyin

3

Gaz konsantrasyonunu sürekli izleyin

İlk Yardım

1

Derhal temiz havaya taşıyın

2

Varsa oksijen verin

3

Derhal tıbbi müdahale — gecikmiş etkiler olabilir

2GN

Yanıcı olmayan, toksik olmayan gaz (boğucu)

Sınıf 2.2

Kapalı alanlarda oksijen yetersizliği riski

Yangın Prosedürü

1

Tüpleri su spreyiyle soğutun

2

Alanı havalandırın

3

Isıdan tüp patlaması riski — mesafe koruyun

Dökülme / Sızıntı Prosedürü

1

Kapalı alanları derhal havalandırın

2

Oksijen seviyesini izleyin (< %19.5 = tehlike)

3

SCBA olmadan kapalı alana girmeyin

İlk Yardım

1

Temiz havaya taşıyın

2

Oksijen verin

3

Bilinç kaybı varsa: koma pozisyonu + acil servis çağırın

3L

Yanıcı sıvı

Sınıf 3

Düşük parlama noktası — buhar tutuşma riski

Yangın Prosedürü

1

Tüm tutuşma kaynaklarını uzaklaştırın

2

Köpük, kuru kimyasal veya CO2 kullanın

3

Su jeti KULLANMAYIN (yangını yayabilir)

4

Çevre kapları su spreyiyle soğutun

Dökülme / Sızıntı Prosedürü

1

Buhar solumayın — rüzgâr üstünde kalın

2

İnert malzeme ile absorbe edin (kum, vermikülit)

3

Kanalizasyona veya su yollarına akışı önleyin

İlk Yardım

1

Temiz havaya taşıyın

2

Cildi 15 dakika bol su ile yıkayın

3

Yutulmuşsa: kusturMAYIN — tıbbi yardım alın

3LW

Su-reaktif yanıcı sıvı

Sınıf 3

Su ile temas halinde reaksiyon gösteren yanıcı sıvılar

Yangın Prosedürü

1

Su KULLANMAYIN

2

Kuru kimyasal, köpük veya CO2 kullanın

3

Sıcak yüzeylerden ve nemden uzak tutun

Dökülme / Sızıntı Prosedürü

1

Malzemeyi kuru tutun — yağmurdan koruyun

2

Kuru kum veya inert malzeme ile örtün

3

Kanalizasyona yıkamayın

İlk Yardım

1

Kirlenmiş giysileri çıkarın — yaraları kuru tutun

2

Göz bulaşmasında su ile yıkayın

3

Tıbbi müdahale alın

4G

Yanıcı katı

Sınıf 4.1

Kolayca tutuşan veya yanarken toksik duman üreten katı maddeler

Yangın Prosedürü

1

Su ile soğutun ve söndürün

2

Toksik duman üretilebilir — SCBA takın

3

Yeterli havalandırma sağlayın

Dökülme / Sızıntı Prosedürü

1

Dikkatli süpürün — toz oluşumundan kaçının

2

Tutuşma kaynaklarından uzak tutun

3

Kapalı kap içinde toplayın

İlk Yardım

1

Temiz havaya taşıyın (toksik duman solunumu)

2

Cilt/gözleri su ile yıkayın

3

Belirtiler varsa tıbbi müdahale alın

4WF

Su-reaktif katı

Sınıf 4.3

Su ile temas halinde yanıcı gaz üreten maddeler

Yangın Prosedürü

1

Su KULLANMAYIN

2

Kuru kimyasal veya kuru kum kullanın

3

Yanıcı gaz üretimi (H2) riski

Dökülme / Sızıntı Prosedürü

1

Kuru tutun — tüm su kaynaklarından koruyun

2

Sızdırmaz kuru kap içinde dikkatle toplayın

3

Alanı havalandırın (yanıcı gaz birikimi)

İlk Yardım

1

Kirlenmiş giysileri çıkarın

2

Yıkamadan önce katıyı ciltten fırçalayın

3

Tıbbi müdahale alın

5L

Oksitleyici madde

Sınıf 5.1

Yangını şiddetlendirebilen ve yanıcı maddeleri tutuşturabilen oksitleyiciler

Yangın Prosedürü

1

Bol miktarda su kullanın

2

Yanıcı malzemelerden uzak tutun

3

Çevre kapları soğutun

Dökülme / Sızıntı Prosedürü

1

Organik malzemelerle (kağıt, ahşap, yağ) temastan kaçının

2

Döküntü alanını büyük miktarda su ile yıkayın

3

Kimyasal dirençli eldiven takın

İlk Yardım

1

Cilt/gözleri 15+ dakika su ile yıkayın

2

Kirlenmiş giysileri çıkarın

3

Tıbbi müdahale alın

5P

Organik peroksit

Sınıf 5.2

Isıya kararsız — kendiliğinden ayrışma riski

Yangın Prosedürü

1

Maksimum mesafeden bol su ile soğutun

2

SADT üzerinde patlayıcı ayrışma riski

3

Sıcaklık kontrolü kaybedilirse tahliye edin

Dökülme / Sızıntı Prosedürü

1

Isı, kıvılcım ve doğrudan güneş ışığından uzak tutun

2

Hapsetmeyin — gazın çıkmasına izin verin

3

İnert malzeme ile absorbe edin

İlk Yardım

1

Kirlenmiş cilt/gözleri su ile yıkayın

2

Kirlenmiş giysileri derhal çıkarın

3

Derhal tıbbi müdahale (kimyasal yanıklar)

6L

Toksik madde

Sınıf 6.1

Solunum, yutma veya cilt temasıyla zehirli maddeler

Yangın Prosedürü

1

Su spreyi, köpük, kuru kimyasal veya CO2 kullanın

2

Toksik duman üretilir — tam SCBA zorunlu

3

Rüzgâr üstünde pozisyon alın

Dökülme / Sızıntı Prosedürü

1

Koruyucu eldiven, göz koruması, SCBA takın

2

İnert malzeme ile absorbe edin ve sızdırmaz kapta toplayın

3

Temizlik sonrası alanı dekontamine edin

İlk Yardım

1

Maruziyetten uzaklaştırın — temiz hava

2

Kirlenmiş giysileri çıkarın

3

Yutulmuşsa: tıbbi yönerge olmadan kusturMAYIN

4

Derhal tıbbi müdahale alın

6I

Enfeksiyöz madde

Sınıf 6.2

Biyotehlike — canlı mikroorganizma içeren maddeler

Yangın Prosedürü

1

Ambalaj yangınını su spreyi veya CO2 ile söndürün

2

Tüm akıntı suyunun kontamine olduğunu varsayın

3

Tam biyolojik KKD giyin

Dökülme / Sızıntı Prosedürü

1

Dokunmayın — doğrudan temastan kaçının

2

Döküntü alanına dezenfektan uygulayın

3

Kontamine alanları işaretleyin — erişimi kısıtlayın

4

Halk sağlığı makamına bildirin

İlk Yardım

1

Maruz kalan cildi derhal sabun ve su ile yıkayın

2

Gözleri 15 dakika su ile yıkayın

3

Tıbbi müdahale alın — olası maruziyeti bildirin

7L

Radyoaktif madde

Sınıf 7

İyonlaştırıcı radyasyon tehlikesi

Yangın Prosedürü

1

Normal söndürme (su, CO2, kuru kimyasal)

2

Hasarlı radyoaktif paketleri elLEMEYİN

3

Maksimum mesafeyi koruyun — maruziyet süresini en aza indirin

Dökülme / Sızıntı Prosedürü

1

Alanı izole edin — radyasyon kontrol bölgesi oluşturun

2

Radyasyon izleme ekipmanı kullanın

3

Kontamine alanları işaretleyin

4

Radyasyon güvenlik görevlisine ve yetkili makama bildirin

İlk Yardım

1

Kontamine alandan uzaklaştırın

2

Kirlenmiş giysileri dikkatle çıkarın

3

Radyasyon maruziyetini izleyin (dozimetri)

4

Uzman tıbbi tedavi alın

8L

Korozif madde

Sınıf 8

Cilt, göz ve metallerde ciddi hasara neden olur

Yangın Prosedürü

1

Su spreyi kullanın — maddeye doğrudan jet yönlendirmeyin

2

Korozif buhar üretilir — SCBA takın

3

Çevre kapları su ile soğutun

Dökülme / Sızıntı Prosedürü

1

Kimyasal dirençli takım, eldiven ve yüz kalkanı giyin

2

Uygun nötralizer ile nötralleştirin (asit için bikarbonat, alkali için borik asit)

3

İnert malzeme ile absorbe edin

İlk Yardım

1

Cilt/gözleri 15+ dakika bol su ile yıkayın

2

Kirlenmiş giysileri derhal çıkarın

3

Cilde nötralleştirici UYGULAMAYIN

4

Derhal tıbbi müdahale alın

9L

Muhtelif tehlikeli maddeler

Sınıf 9

Başka sınıflarda sınıflandırılmayan diğer düzenlenmiş maddeler

Yangın Prosedürü

1

Maddeye özgü SDS'e başvurun

2

Genel yangın söndürme önlemlerini uygulayın

Dökülme / Sızıntı Prosedürü

1

Genel koruyucu önlemleri uygulayın

2

Maddeye özgü prosedürler için SDS'e başvurun

İlk Yardım

1

Maruziyet alanından uzaklaştırın

2

Ortaya çıkan belirtilere göre tedavi edin

3

Özel tedavi için SDS'e başvurun

9FZ

Lityum pil yangınları

Sınıf 9

Lityum-iyon/metal pil termal kaçış — toksik gaz üreten kendi kendini sürdüren yangın

Yangın Prosedürü

1

Bol miktarda su ile soğutun (lityum-iyon için su etkilidir)

2

Yanmayan pillere yayılmayı önlemek için su spreyleyin

3

Toksik HF (hidrojen florür) gazı üretilir — tam SCBA zorunlu

4

En az 24 saat yeniden tutuşma izlemesi yapın

Dökülme / Sızıntı Prosedürü

1

Etkilenen pili/paketi diğer yüklerden izole edin

2

Termal muhafaza altına alın (varsa yangın dirençli çanta/kap)

3

Alanı havalandırın — toksik dumanlar birikir

İlk Yardım

1

HF solunumu: temiz hava + oksijen + hastane (akciğer ödemi riski)

2

HF cilt teması: kalsiyum glukonat jel + hastane

3

Göz maruziyeti: 15+ dakika su ile yıkayın

4

Elektrolit teması: bol su ile yıkayın

Kaynak: IATA DGR 67th Ed., Appendix C — Emergency Response Guide; Section 7.4.7 (Yazılı Talimatlar). Çapraz referans: ICAO Doc 9481 Emergency Response Guidance for Aircraft Incidents Involving Dangerous Goods.