SafeCargo.io

Taraflar ve Sorumluluklar — RID 1.4

Demiryolu tehlikeli madde taşımasında rol alan tüm tarafların hukuki sorumlulukları. RID 1.4 bölümü ADR 1.4 ile büyük ölçüde uyumludur ama altyapı yöneticisi (Infrastructure Manager, 1.4.2.4) tanımı sadece RID'e özgüdür.

🛤️ RID'e özgü: Infrastructure Manager (IM, 1.4.2.4) — altyapı yöneticisi. Karayolunda bu kavram yoktur (karayolu altyapısı devlet yönetimi genel sorumluluğundadır). Demiryolunda ray, sinyal, katener ve istasyon bakımı için ayrı hukuki taraf gereklidir. Türkiye'de TCDD bu rolü üstlenir, TCDD Taşımacılık A.Ş. ise Railway Undertaking (taşıyıcı).

📤
Gönderen
Consignor — RID 1.4.2.1
  • 1Tehlikeli madde sevkiyat adına uygun sınıflandırma (RID 2)
  • 2Uygun ambalaj, IBC veya tank seçimi (RID 4, 6)
  • 3Doğru marking, etiketleme ve plaka (RID 5.2, 5.3)
  • 4Taşıma belgesi (CIM waybill + DG Declaration) hazırlama ve imzalama
  • 5Karma yükleme kurallarına uyum (RID 7.5.2)
  • 6Kabul edilebilir miktar kontrolü (muafiyetler, sınırlı/istisnai)
  • 7Yazılı talimatlar (RID 5.4.3) — tren ekibine teslim
  • 8TMGD (Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı) sertifikalı danışman bulundurma (1.8.3)
  • 9Acil durum telefonu belgede mevcut olmalı
  • 10Uygunsuz yük reddi — taşıyıcı şüphelenirse yasal hak
🚂
Taşıyıcı (Railway Undertaking / RU)
Carrier — RID 1.4.2.2
  • 1Tehlikeli madde beyanının RID uyumlu olduğunu kontrol etme
  • 2Vagon seçimi ve uygunluk doğrulaması (RID 4.3, 6.8)
  • 3Taşıma rotası uygunluğu (tünel, köprü, altyapı limitleri)
  • 4Makinist, conductor, brakeman eğitim sertifikaları (RID 1.3)
  • 5Marshalling ve shunting kurallarına uyum (RID 7.5)
  • 6Ayırıcı vagon kuralına uyum (1.1.4.2)
  • 7Vagon görsel muayenesi — hasar, sızıntı, etiketsizlik yakalama
  • 8Acil durum müdahale planı (yazılı talimat + telefon)
  • 9Turuncu plaka vagonun dış yüzeyinde uygulama
  • 10Gümrük ve sınır bildirimi (CIM waybill + CIM consignment note)
  • 11Sınır geçişi: Karşı ülke kabul edilebilirlik kontrolü
📥
Alıcı
Consignee — RID 1.4.2.3
  • 1Kabul reddetme hakkı varsa zamanında bildirme
  • 2Vagon boşaltma prosedürü — güvenli ekipman ve personel
  • 3Vagon iç temizliği (yeniden kullanım için)
  • 4Boş vagon geri gönderim sertifikası (kalıntı kontrolü)
  • 5Etiket ve plakaları kontrol — doğru ise kaldırmama
  • 6Kaza halinde derhal taşıyıcı ve yetkili otorite bildirimi
  • 7Kalıntı veya hasar raporunu ilgili taraflara yazılı bildirim
🛤️
Altyapı Yöneticisi (IM)
Infrastructure Manager — RID 1.4.2.4
  • 1Sadece RID'e özgü — ADR'de yok
  • 2Demiryolu altyapısı (ray, sinyal, katener, istasyon) bakımı ve güvenliği
  • 3Rota uygunluğu onayı — tehlikeli madde trenleri için
  • 4Tünel ve köprü kapasitesi + kısıtlama bilgileri
  • 5Yangın ve kaza müdahale ekipmanı istasyonlarda
  • 6RU'ya operasyon bilgisi iletimi (rota değişikliği, engellemeler)
  • 7Sınır geçişi koordinasyonu (karşı ülke IM ile)
  • 8Kazada: Kurtarma, acil durum yönetimi, liman/istasyon kapatma
  • 9Türkiye: TCDD — ray, sinyal, istasyon yönetimi
  • 10IM yetkili otoriteye raporlama — OTIF üyesi ülkelerde zorunlu
👷
Yükleyici / Paketleyici / Dolumcu
Loader / Packer / Filler — RID 1.4.3
  • 1Loader (yükleyici): Vagon muayenesi, yük dengeli dağıtım, lashing
  • 2Packer (paketleyici): Ambalaj seçimi, UN marking, paketleme sertifikası
  • 3Filler (dolumcu): Tank vagon dolum oranı, basınç, sıcaklık kontrolü
  • 4Ortak yükümlülük: Vagon/tank temizliği, son periyodik muayene geçerliliği
  • 5Her operasyonu kayıt altına alma (tarih, miktar, inspektör imzası)
  • 6Uygunsuzluk tespit edilirse operasyonu durdurma
  • 7Güvenlik ekipmanı — yangın söndürücü, topraklama, SCBA (gaz için)
  • 8Shunter ile koordinasyon — vagon hareket uyarısı

ADR vs RID Taraflar Karşılaştırması

RolADRRIDFark
Consignor (Gönderen)✅ Var — 1.4.2.1✅ Var — 1.4.2.1Aynı
Carrier (Taşıyıcı)✅ Var — 1.4.2.2✅ Var — 1.4.2.2 (RU — Railway Undertaking)RID'de RU terminolojisi, CIM waybill özel
Consignee (Alıcı)✅ Var — 1.4.2.3✅ Var — 1.4.2.3Aynı
Infrastructure Manager❌ YOK✅ Var — 1.4.2.4RID'e özgü — karayolunda altyapı yöneticisi kavramı yok
Loader✅ Var — 1.4.3.1✅ Var — 1.4.3.1Neredeyse aynı
Packer✅ Var — 1.4.3.2✅ Var — 1.4.3.2Aynı
Filler✅ Var — 1.4.3.3✅ Var — 1.4.3.3Aynı
Tank-container operatör✅ Var — 1.4.3.4✅ Var — 1.4.3.4Aynı

Kaynaklar

  • • RID 2025, Bölüm 1.4 (Taraflar ve sorumlulukları)
  • • RID 1.4.2.4 (Infrastructure Manager — RID'e özgü)
  • • COTIF Appendix E — CUI (Contract of Use of Infrastructure)
  • • CIM — Convention relative aux contrats de transport internationaux ferroviaires de marchandises
  • • Türkiye: TCDD Genel Müdürlüğü + TCDD Taşımacılık A.Ş. görev dağılımı