CTU Paketleme Kuralları — Bölüm 7.1

IMDG Code 7.1 ve IMO/ILO/UNECE CTU Code 2014 kapsamında kargo taşıma birimlerinde (konteyner, trailer, rail wagon) tehlikeli madde paketleme kuralları: ağırlık dağılımı, lashing, ventilation, segregasyon ve Container Packing Certificate (5.4.2).

Önemli: CTU Code 2014 hukuki bağlayıcı değildir ama SOLAS ve MARPOL sözleşmeleri ile destekleniyor. Liman yönetimleri ve sigorta şirketleri CTU Code uygunluğunu fiili kontrol unsuru olarak kabul eder. CPC (Container Packing Certificate) imzalayan kişi hukuki sorumluluğu üstlenir.

1. CTU Kavramı ve Kapsam

Cargo Transport Unit (CTU) terimi IMDG 1.2.1'de tanımlanır: konteyner, swap body, trailer, rail wagon veya eşdeğer tehlikeli madde taşıma birimi.

1ISO konteyner (20ft DC, 40ft DC, 40ft HC, reefer, open-top, flat rack, tank konteyner)
2Swap body / trailer (karayolu-demiryolu intermodal)
3Rail wagon (G kapalı, K flat, vb. UIC tipleri)
4CTU Code 2014 (IMO/ILO/UNECE Code of Practice for Packing of Cargo Transport Units) ayrı ayrıntılı rehber
5IMDG 7.1 ve CTU Code birlikte uygulanır: IMDG öncelikli, CTU Code detaylandırır

2. Ağırlık Dağılımı (CTU Code 9.3)

Konteyner devrilme, öne-arka tilt, forklift yükleme ve gemi hareketlerinde güvenlik için ağırlık dağılımı kritik. Yanlış yük çökmelere veya konteyner sahipliği sorumluluğuna yol açar.

1Toplam brüt ağırlık ≤ konteyner plakası (CSC plate) rating değeri
2Boş konteyner (tare) ağırlığı: 20ft DC ~2.2 t, 40ft DC ~3.7 t — yükten düşülmeli
3Center of Gravity (CoG) boyuna sapma: ≤ konteyner uzunluğunun %10'u (~60 cm 20ft, ~120 cm 40ft)
4CoG enine sapma: ≤ %5 (~12 cm her yönde)
5CoG yüksekliği: İç yüksekliğin ≤ %60'ı (~1.4 m zeminden)
6Noktasal yük: Zemin ≤ 1000 kg/m² — ağır makine varsa ahşap dunnage şart
7VGM (Verified Gross Mass) SOLAS VI/2 gereğince bildirilmeli (2 doğrulama yöntemi)

3. Lashing ve Sabitleme (CTU Code 10.2)

Gemi hareketi (pitching, rolling, heaving) sırasında yükün kaymasını önlemek için lashing zorunlu. Sürtünme katsayısı düşük malzemelerde lashing tek güvenlik unsuru.

1Friction coefficient minimumları: Çelik/karbon çelik 0.1, ahşap zemin + ahşap paleti 0.4, lastik mat 0.6
2Lashing tipleri: Top-over (üstten kemer), direct lashing, blocking (bloke), loop lashing (ilmekli)
3Minimum lashing break load: 2000 daN (ticari polyester kemer, 50 mm genişlik)
4Pretension (önceden germe): Break load'un ~%10'u — fazlası kemeri yırtar
5Blocking + lashing kombinasyonu: İkisi de tek başına yeterli değil, birlikte kullan
6IBC/drum için köşe korumaları (edge protector) zorunlu — kemerin keskin köşede kesilmesini önler
7Lashing açısı: Dikey ile 60°'den büyük olmamalı (etkisi azalır)

4. Ventilation (Havalandırma)

Kapalı konteynerde uçucu madde, sıcaklık değişimi veya kendiliğinden ısınma gazı birikebilir. IMDG 7.1.6 ve ilgili sınıf gereksinimleri uygulanır.

1Pasif ventilator: Min. 2 adet çapraz pozisyonda (ISO konteyner standart)
2Mekanik (aktif) ventilation: Sınıf 4.2 (self-heating) ve reefer kapalı konteynerlerde
3SW13 kodu: 'Stow in mechanically ventilated space' — aktif havalandırma zorunlu
4Fumigate konteyner (UN 3359): Havalandırma öncesi gazın nötralize edildiği belgelenmeli
5Kapalı reefer: Power loss alarmı + sıcaklık logger zorunlu
6Sızıntı tespit sensörü: Sınıf 2 (toksik gaz) taşıyan konteynerlerde tavsiye edilir

5. Segregasyon (Konteyner İçinde)

Küçük CTU'da bile farklı sınıflar arasındaki segregasyon kuralları geçerli. Fiziksel mesafe yetmezse ara bölme (barrier) kurulmalı.

1SEGREGATION_MATRIX (IMDG 7.2.4) 'away from', 'separated from' kuralları CTU içinde de geçerli
2'Away from': Aynı CTU'da en az 3 m yatay ayrım veya ahşap bölme
3'Separated from': Tavsiye edilmez — ayrı CTU kullan (konteynerde uygulanamaz)
4Segregation Group (SG1-SG18) kuralları sınıf bazlı kuralların üstüne biner
5SG1 (Acids) + SG18 (Alkalis) aynı CTU'da asla
6SG1 + SG4/5/8/13 (asit + oksidan tuzlar) aynı CTU'da asla — ClO2/Cl2 patlayıcı gaz
7Paket etiket yönü: Etiketler konteyner kapısına bakmalı, kolay tanınabilir olmalı

6. Damaged Package Prosedürü (7.1.4)

Yükleme/boşaltma sırasında veya transit'te hasar tespit edilirse hızlı ve güvenli müdahale gerekli. IMDG 7.1.4 resmi prosedür.

1Operasyonu DURDUR — yükleme/boşaltma askıya alınır
2Alanı boşalt — sınıfa göre 25/50/100 m güvenlik mesafesi
3EmS kodunu uygula: F-kodu (yangın) veya S-kodu (dökülme)
4Hasarlı madde salvage packaging'e (IMDG 6.1.5.1.11) taşınır — özel onaylı büyük dış ambalaj
5Liman yönetimi + gemi kaptanı + yetkili otorite (SHGM denizcilik / Ulaştırma) bilgilendir
6Marine pollutant ise MARPOL Annex III bildirimi zorunlu (24 saat içinde)
7Rapor: Hasarın sebebi, miktarı, müdahale yöntemi, alınan önlemler

7. Container Packing Certificate (5.4.2)

Shipper veya packer tarafından imzalanan zorunlu belge. Gemiye yüklenmeden önce teslim edilmezse konteyner limana kabul edilmez.

1Konteyner/araç temiz, kuru, kusursuz kontrol edildi
2Birbirine uyumsuz maddeler ayrılmış (segregation uygulandı)
3Tüm paketler hasarsız, sızdırmaz, uygun şekilde ambalajlanmış
4Yük doğru stow edilmiş, lashing yapılmış, hareket riski giderilmiş
5Dökme yük (bulk) varsa özel kurallara uyulmuş
6Kontrol edilen UN numaraları ve miktarlar belge üzerinde
7Tehlike etiketleri, markingler, plakalar görünür ve doğru
8Taşıma belgeleri (DG Declaration) hazır ve CTU ile uyumlu
9Sınıf 1 için uyumluluk grubu kontrol edildi
10Sıcaklık kontrol ayarlanmış (varsa), reefer fonksiyonel
11Fumigate edildiyse marking var (UN 3359)
12Transport unit plakası (CSC plate) var ve geçerli
13İmzalayanın adı, ünvanı, tarih ve imza — hukuki sorumluluk

Kaynaklar

• IMDG Code Amendment 41-22, Part 7, Chapter 7.1 (Provisions Concerning Transport Operations)
• IMDG Code 5.4.2 (Container/Vehicle Packing Certificate)
• CTU Code 2014 — IMO/ILO/UNECE Code of Practice for Packing of Cargo Transport Units
• SOLAS VI/2 — Verified Gross Mass (VGM) zorunluluğu
• MARPOL Annex III — Marine Pollutant dokümantasyonu