UN Spesifikasyon İşaretleme — Section 6.0.4
IATA DGR Section 6.0.4 — UN marking kodu anatomisi. Her UN onaylı ambalajın dış yüzeyinde okunaklı şekilde basılı olan bu kod, ambalajın tipini, performans seviyesini, test yılını ve üreticisini tek satırda özetler. Bu işareti taşımayan ambalaj tehlikeli madde taşımacılığında kullanılamaz.
UN Marking Örneği — Tam Anatomi
UN Sembolü
UN onay sembolü — ambalajın BM (Birleşmiş Milletler) performans testlerinden geçtiğini ve sertifikalı olduğunu gösterir. Daire içinde UN harfleri veya büyük harflerle 'UN' yazılır.
Ambalaj Tip Kodu
İlk rakam ambalaj kategorisini, harf ise malzeme türünü belirtir. BM Model Tüzüğü'nde 1-7 arası kategoriler ve A-P arası malzeme kodları tanımlıdır.
Packing Group Performans Seviyesi
Ambalajın hangi Packing Group'a kadar uygun olduğunu gösterir. X en sıkı, Z en hafif testten geçtiğini belirtir. Daha sıkı harf, daha hafif PG'yi de kapsar (X, PG I+II+III için geçerli).
Maksimum Brüt Kütle (kg) veya Özgül Ağırlık
Katı maddeler için: Ambalajın test edildiği maksimum brüt kütle (kg). Sıvılar için: İç ambalajın test edildiği özgül ağırlık (density) değeri.
İçerik Durumu
Ambalajın hangi fiziksel haldeki içerik için test edildiğini belirtir. Katı ve sıvı farklı test parametreleri gerektirir.
Test Yılı (Son 2 Hane)
Ambalajın tip onay testinin yapıldığı yılın son iki hanesi. Periyodik yenileme zorunludur — genellikle her 5 yılda bir test tekrarlanır.
Ülke Kodu (ISO 3166)
Test onayını veren ülkenin ISO 3166-1 alfa-2 kodu. Onayı veren yetkili otorite bu ülkede bulunur. Ambalaj uluslararası geçerliliğe sahiptir.
Üretici / Test Kuruluşu Kodu
Ambalajı üreten veya test eden firma/kuruluşun kısa kodu. Bu kod yetkili otorite tarafından atanır ve takip edilebilirlik sağlar.
Ambalaj Kategori Kodları (1-7)
UN marking kodunun ilk rakamı — ambalaj fiziksel formu
| Kod | Tanım | Örnekler |
|---|---|---|
| 1 | Varil (Drum) | 1A (çelik), 1B (alüminyum), 1G (fiber), 1H (plastik) |
| 2 | Ahşap fıçı (Barrel) | 2C (ahşap) |
| 3 | Bidon (Jerrycan) | 3A (çelik), 3H (plastik) |
| 4 | Kutu (Box) | 4A (çelik), 4C (ahşap), 4D (kontrplak), 4G (karton) |
| 5 | Torba (Bag) | 5H (dokuma plastik), 5M (kağıt çok katlı) |
| 6 | Kompozit ambalaj | 6HA (plastik+çelik), 6HG (plastik+karton) |
| 7 | Basınçlı kap (sadece gaz) | Silindirler, tüpler (DOT/EN standartları) |
PG Performans Harfi Uyumluluk Kuralı
Daha sıkı test geçen ambalaj, daha hafif PG'ler için de kullanılabilir. Ancak tersi geçersizdir — Z performanslı ambalaj PG II veya PG I madde için asla kullanılamaz.
| Performans Harfi | PG I | PG II | PG III |
|---|---|---|---|
| X | Uygun | Uygun | Uygun |
| Y | Uygun Degil | Uygun | Uygun |
| Z | Uygun Degil | Uygun Degil | Uygun |
UN Marking Doğrulama Kontrol Listesi
- • UN sembolü okunaklı ve silinmemiş olmalı
- • Ambalaj tip kodu taşınacak maddenin PI'sına uygun mu?
- • Performans harfi (X/Y/Z) maddenin PG'sini karşılıyor mu?
- • Brüt kütle veya özgül ağırlık, gerçek yükü aşmıyor mu?
- • S/L harfi içeriğin fiziksel haliyle uyumlu mu?
- • Test yılı 5 yıldan eski değilse (periyodik yenileme süresi)
- • Üretici kodu okunabilir ve takip edilebilir mi?
Kaynaklar
- • IATA DGR 67th Ed Section 6.0.4 (UN Specification Marking)
- • UN Model Regulations Rev. 22+ Chapter 6.1 (Orange Book)
- • ISO 3166-1 — Ülke Kodları
- • Türkiye TSE — Ambalaj Test ve Sertifikasyon