İşaretleme Rehberi
IATA DGR kapsamında hava yoluyla taşınan tehlikeli madde paketlerinde zorunlu olan işaretleme gereksinimleri. CAO işareti, lityum pil işareti, yön okları ve overpack işaretlemesi gibi hava taşımaya özel kurallar içerir.
UN Numarası ve Uygun Sevkiyat Adı
DGR 7.1Her tehlikeli madde paketinin üzerine UN numarası ('UN' öneki ile) ve İngilizce uygun sevkiyat adı yazılmalıdır.
- UN numarası en az 12 mm yüksekliğinde (≤30 L/kg paketlerde min. 6 mm)
- Uygun sevkiyat adı DGR Tablo 4.2'deki şekliyle yazılmalı
- Hem iç hem dış ambalajda UN numarası görülmelidir
- Harf/rakamlar net ve kalıcı olmalı (silinmez, solmaz)
Tehlike Etiketleri (Hazard Labels)
DGR 7.3Tehlikeli maddenin sınıf veya bölümünü gösteren tehlike etiketleri her pakete uygulanmalıdır. Etiketler ICAO Teknik Talimatları spesifikasyonlarına uygun olmalıdır.
- Minimum boyut: 100 x 100 mm (baklava şeklinin köşeden köşeye ölçüsü)
- Çapı ≤60 mm silindirler için etiketler 30 x 30 mm'ye küçültülebilir
- Etiket, uygun sevkiyat adı ve UN numarası ile aynı yüzeye yerleştirilmelidir
- Ek tehlike etiketleri gerektiğinde uygulanmalıdır (alt köşede sınıf numarası yoktur)
- Etiketler katlanmamalı veya birbirinin üzerine binmemelidir
CAO (Cargo Aircraft Only) İşareti
DGR 7.4.2Yalnızca kargo uçağında taşınabilecek paketlere 'Cargo Aircraft Only' etiketi ZORUNLU olarak yapıştırılır.
- Minimum boyut: 120 mm x 110 mm
- Turuncu zemin (Pantone 151U), siyah harfler — 'CARGO AIRCRAFT ONLY'
- Paketin en az bir yüzüne yapıştırılmalı
- CAO etiketi olmadan paket PAX uçağa yüklenmiş sayılır
Yön Okları (Orientation Arrows)
DGR 7.4.4Sıvı içeren kombine ambalajlarda ve kriyojenik kaplarda paket yönünü göstermek için yön okları gereklidir.
- İki karşı kenar yüzüne yapıştırılmalı
- Siyah veya kırmızı oklar beyaz/uygun kontrastli zemin
- Tek iç ambalaj (maks. 120 mL) için muafiyet var
- Gaz tüplerine gerek yok
Lityum Pil İşareti
DGR 7.1.5Lityum pil içeren paketlere özel lityum pil işareti yapıştırılmalıdır.
- Minimum boyut: 120 mm x 110 mm (küçük paketler için 100 mm x 70 mm)
- Beyaz zemin, kırmızı taralı kenar
- Pil sembolü, UN numarası ve telefon numarası içerir
- Section II (PI 965-970) kapsamındaki paketlere ZORUNLU
- Birden fazla UN numarası varsa hepsi yazılmalı
Overpack İşareti
DGR 7.1.7Birden fazla paket tek bir dış ambalaj (overpack) içinde taşındığında özel işaretleme gerekir.
- 'OVERPACK' kelimesi en az 12 mm yüksekliğinde harflerle yazılmalı
- İç paketlerin tüm etiket ve işaretleri dış ambalajdan görülebilmelidir
- Görülemiyorsa: dış ambalaja iç paketlerin tüm etiket/işaretleri tekrarlanmalı
- Overpack içindeki tüm UN no. ve uygun sevkiyat adları belirtilmeli
Çevre Zararlısı İşareti
DGR 7.1.5.3Suda yaşayan organizmalara zararlı maddelerde çevre tehlikesi işareti gerekir.
- Ölmüş balık ve ağaç sembolü (baklava şekli, 45°)
- Minimum 100x100 mm (küçük paketler için küçültme izni var)
- Sınıf 9 etiketi ile birlikte kullanılabilir
Gönderici ve Alıcı Bilgileri
DGR 7.1.4Göndericinin ve alıcının tam adı ve adresi her paketin üzerinde yer almalıdır.
- Kalıcı ve okunaklı şekilde yazılmalı
- Hem gönderen hem alıcı bilgisi ZORUNLU
- Overpack içinde ise dış ambalajda da belirtilmeli
