Havacılık Güvenlik Gereksinimleri
Hava yoluyla tehlikeli madde taşımacılığı kapsamında gönderici yetkilendirme, kargo tarama, depolama güvenliği, personel eğitimi ve olay raporlama gereksinimleri.
Havacılık güvenlik gereksinimleri ICAO Annex 17 (Security) ve ICAO Annex 18 (Dangerous Goods) kapsamında belirlenir. IATA DGR bu gereksinimleri operasyonel düzeyde detaylandırır. Ulusal sivil havacılık otoriteleri ek gereksinimler uygulayabilir.
Gönderici Yetkilendirme
Tehlikeli madde gönderen firmaların havacılık güvenlik gereksinimlerini karşılaması zorunludur.
- Gönderici, bilinen gönderici (known shipper) veya hesap sahibi gönderici (account consignor) olmalıdır
- Yeni göndericilerin kimlik doğrulama süreci tamamlanmalıdır
- Gönderici tesislerinde güvenlik değerlendirmesi yapılmalıdır
- DG eğitimli personel sevkiyatı hazırlamalıdır
Kargo Tarama ve Kontrol
Tüm tehlikeli madde sevkiyatları havayolu tarama gereksinimlerine tabidir.
- X-ray taraması veya fiziksel kontrol zorunlu
- Bazı tehlikeli maddeler X-ray ile tespit edilemeyebilir — fiziksel kontrol gerekir
- Beyan edilmemiş tehlikeli madde (hidden DG) tespiti için personel eğitimi
- Tarama sonuçları kayıt altına alınmalı
Depolama ve Elleçleme Güvenliği
Tehlikeli madde kargolarının depolama ve elleçleme sırasında güvenlik önlemleri.
- Tehlikeli madde depolama alanlarında erişim kontrolü
- CCTV izleme (mümkünse)
- Müdahale tespit edilmiş paketlerin reddi
- Kilitli/mühürlü alan kullanımı
- Personel kimlik doğrulama
Personel Eğitimi
DG ile ilgili tüm personelin havacılık güvenlik eğitimleri alması zorunludur.
- IATA DGR Kategori 1-12'ye göre personel eğitim gereksinimleri
- Gönderici personeli: Kategori 1 (DGD hazırlama eğitimi)
- Forwarder personeli: Kategori 3 (freight forwarder DG eğitimi)
- Havayolu kabul personeli: Kategori 6 (kabul/kontrol eğitimi)
- Pilot ve kabin ekibi: Kategori 9-10 (farkındalık eğitimi)
- Eğitim yenileme: 24 ayda bir (bazı operatörler 12 ay)
- Eğitim kayıtları en az 36 ay saklanmalıdır
Olay Raporlama
Tehlikeli madde ile ilgili güvenlik olaylarının raporlanma gereksinimleri.
- Beyan edilmemiş/yanlış beyan edilmiş DG: yetkili kuruma bildirim zorunlu
- DG kazası/olayı: havayolu ve sivil havacılık otoritesine raporlama
- Lityum pil olayları: özel raporlama gereksinimleri
- Olay raporları arşivelenmeli (en az 3 yıl)
DGR 1.5 — Tehlikeli Madde Eğitim Kategorileri
Kimin hangi eğitimi alması gerekir?
| Kat. | Kapsam | Kimler Alır? |
|---|---|---|
| 1 | DG gönderici personeli | DGD hazırlayan, paketleme yapan personel |
| 2 | DG gönderici personeli (sarj edilebilir) | Mevcut Kat.1 eğitimli, yenileme eğitimi |
| 3 | Freight forwarder DG personeli | Taşıma acentası DG kabul/hazırlama personeli |
| 4 | Freight forwarder DG personeli (sarj) | Mevcut Kat.3, yenileme eğitimi |
| 5 | Freight forwarder diğer personel | DG ile doğrudan ilgilenmeyen acenta personeli |
| 6 | Operatör DG kabul personeli | Havayolu kargo kabul ve kontrol personeli |
| 7 | Operatör yer hizmetleri personeli | Yük elleçleme, depolama, yükleme personeli |
| 8 | Yolcu check-in personeli | Yolcu ve bagaj kabul eden personel |
| 9 | Uçuş ekibi (yolcu) | Yolcu uçağı kabin ekibi |
| 10 | Uçuş ekibi (kargo) | Kargo uçağı uçuş ekibi |
| 11 | Güvenlik personeli | Kargo tarama/güvenlik personeli |
| 12 | Yükleme planlama/yük kontrolü | Load control, yük dağılım planlaması |
Eğitim Yenileme Süresi
- - Standart yenileme: 24 ay içerisinde tamamlanmalıdır
- - Bazı operatörler 12 ay yenileme süresi uygular (operatör varyasyonlarını kontrol edin)
- - Eğitim kayıtları en az 36 ay (3 yıl) saklanmalıdır
- - Yeni personel, görev başlamadan ÖNCE eğitim almalıdır