Yazılı Talimatlar
Bölüm 5.4.3 — Tehlikeli madde taşıyan her aracın sürücü kabininde, mürettebatın kolayca erişebileceği bir yerde bulundurulması zorunlu olan yazılı talimatlar. Taşınan maddelerin diline uygun olarak sağlanmalıdır.
Zorunlu: Bu talimatlar yükleme yapılmadan ÖNCE mürettebata verilmelidir. Mürettebat bu talimatları okumuş, anlamış ve uygulayabilecek durumda olmalıdır.
Maddelerin Tehlike Özellikleri
| Sınıf | Tanım | Tehlike Özelliği |
|---|---|---|
| 1 | Patlayıcılar | Büyük patlama tehlikesi. Isı, kıvılcım veya aleve maruz bırakılmamalıdır. Şiddetli sarsıntıdan kaçınılmalıdır. |
| 2.1 | Alevlenebilir Gazlar | Tutuşma veya patlama tehlikesi. Hava ile patlayıcı karışımlar oluşturabilir. |
| 2.2 | Alevlenebilir Olmayan Gazlar | Basınçlı / soğutulmuş sıvılaştırılmış gaz. Boğulma riski. Soğuk yanık tehlikesi (kriyojenik). |
| 2.3 | Zehirli Gazlar | Solunursa zehirlenme tehlikesi. Kapalı veya alçak alanlarda birikebilir. |
| 3 | Alevlenebilir Sıvılar | Tutuşma tehlikesi. Isı, kıvılcım veya alevden uzak tutulmalıdır. Buharlar hava ile patlayıcı karışım oluşturabilir. |
| 4.1 | Alevlenebilir Katılar | Tutuşma tehlikesi. Sürtünme ile tutuşabilir. Kendiliğinden tepkimeye girebilir. |
| 4.2 | Kendiliğinden Tutuşabilen Maddeler | Hava ile temas ettiğinde kendiliğinden tutuşma tehlikesi. |
| 4.3 | Su ile Temas Halinde Alevlenebilir Gaz Çıkaranlar | Su ile temas halinde alevlenebilir/zehirli gaz çıkarır. |
| 5.1 | Yükseltgen Maddeler | Yangını şiddetlendirme tehlikesi. Yanıcı maddelerle temas halinde tutuşma riski. |
| 5.2 | Organik Peroksitler | Patlama veya tutuşma tehlikesi. Isıya, sürtünmeye ve darbelere duyarlı. |
| 6.1 | Zehirli Maddeler | Yutma, soluma veya cilt teması halinde zehirlenme tehlikesi. |
| 6.2 | Bulaşıcı Maddeler | Enfeksiyon riski. İnsanlarda veya hayvanlarda hastalığa neden olabilir. |
| 7 | Radyoaktif Maddeler | Dış ışınlanma veya kontaminasyon tehlikesi (yutma, soluma, cilt teması yoluyla). |
| 8 | Aşındırıcı Maddeler | Yanık tehlikesi. Cilt, göz ve solunum yolları için ciddi tahribat riski. |
| 9 | Muhtelif Tehlikeli Maddeler | Çeşitli tehlikeler: çevreye zararlı, yüksek sıcaklıklı madde, lityum pil vb. |
Kaza / Acil Durumda Genel Eylemler
- 1Motoru durdurun, kontağı kapatın.
- 2Ateşleme kaynaklarını ortadan kaldırın. Sigara içmeyin.
- 3Acil servisleri arayın ve aşağıdaki bilgileri verin: kaza yeri, ilgili madde(ler), miktar, varsa yaralılar.
- 4Taşıma belgesini ve Turuncu Plaka bilgilerini acil servislere iletin.
- 5Dökülme ve sızıntı alanına yaklaşmayın.
- 6Rüzgâr yönünde (rüzgâr arkada kalacak şekilde) durun.
- 7Uyarı işaretlerini yerleştirin (reflektif üçgen, turuncu fener).
- 8Kalabalığı uzaklaştırın, olay yerini güvenlik altına alın.
Yangın Durumunda
- •Küçük bir yangınsa ve güvenliyse, araçtaki yangın söndürücü ile söndürmeye çalışın.
- •Patlayıcı, radyoaktif veya zehirli madde içeren araçlarda yangın söndürmeye ÇALIŞMAYIN — uzaklaşın.
- •Lastik yangınlarını söndürmeye çalışın. Tank yangınında itfaiye gelene kadar tankı soğuk su ile soğutun (güvenli mesafeden).
Dökülme / Sızıntı Durumunda
- •Uygun kişisel koruyucu donanımı (eldiven, gözlük, maske) takın.
- •Dökülen maddenin kanalizasyon, su kaynağı veya toprağa ulaşmasını engelleyin.
- •Katı madde dökülmüşse toplayın, sıvı ise emici malzeme (kum, toprak) ile absorbe edin.
- •Döküntüyü su ile YIKAMAYIN (özellikle Sınıf 4.3 — su ile tepkimeye girenler).
İlk Yardım
- •Kontamine kişiyi tehlike bölgesinden uzaklaştırın.
- •Kirlenmiş giysileri çıkarın.
- •Ciltle temas halinde bol su ile yıkayın (en az 15 dakika).
- •Göze temas halinde bol temiz su ile yıkayın (en az 15 dakika).
- •Bilinç kaybı varsa kişiyi koma pozisyonuna (yan yatış) yerleştirin.
- •Suni solunum uygulamayın — zehirli madde solunmuş olabilir.
Araçta Bulundurulması Gereken Ekipman
| Ekipman | Açıklama |
|---|---|
| Takoz (en az 1 adet) | Araca uygun boyutta |
| Ayakta duran uyarı işareti (2 adet) | Reflektif üçgen veya turuncu fener |
| Uyarı yeleği (fluorescent) | Her mürettebat üyesi için |
| El feneri | Metal olmayan, kıvılcım çıkarmayan |
| Koruyucu eldiven (1 çift) | Taşınan maddeye uygun |
| Göz koruyucu | Sıçramaya karşı gözlük |
| Acil durum kaçış maskesi | Zehirli gaz (2.3) veya zehirli madde (6.1) taşınıyorsa |
| Kürek | Dökülme durumunda |
| Kanalizasyon kapağı örtüsü | Dökülmenin kanalizasyona ulaşmasını önlemek için |
| Toplama kabı | Dökülen maddeyi toplamak için |