Tank Muayene ve Sertifikasyon — ADR 6.8.2.4
ADR 2025 Bölüm 6.8.2.4 gereğince tank araçların periyodik muayenesi zorunludur. Muayene sıklıkları ve test prosedürleri tank tipine, yük sınıfına ve basınç rating'ine göre değişir. Uygunluk sertifikası olmadan tank aracı servis edilemez. RID tank vagon muayenesi ile paralel kurallar.
Muayene Türleri (6.8.2.4.2)
İlk Muayene (Initial)
Yeni tank aracının ilk kez servise çıkmadan önce kapsamlı muayene. Her komponent test edilir.
- ▸Type Approval sertifikası kontrolü
- ▸Boyut, ağırlık, dolum kapasitesi doğrulama
- ▸Hidrostatik test: Tank rating × 1.43 (30 dk)
- ▸Sıkılık (leak) testi: Rating × 0.25 (min 2 saat)
- ▸Weld kontrolü: RT (radyografik) veya UT (ultrasonik)
- ▸Valf + PRV + manholes fonksiyon testi
- ▸İlk kalınlık ölçümü (ultrasonik baseline)
- ▸Plaka basımı + sertifika + kayıt
Periyodik 2.5 Yıl — Ara Muayene
Dış görsel muayene + sızdırmazlık testi + fonksiyonel kontrol. Tank servise devam edebilir.
- ▸Dış görsel muayene: Hasar, korozyon, boya, plaka okunurluğu
- ▸Weld bölgeleri çatlak kontrolü (MP opsiyonel)
- ▸Leak testi: Rating × 0.25 basınç, 24 saat gözlem
- ▸Valf fonksiyon testi: PRV açma/kapama
- ▸Kalınlık ölçümü (UT): Kritik noktalarda, trend analizi
- ▸Boşaltma/doldurma ekipmanı
- ▸Sertifika yenileme (2.5 yıl geçerli)
Periyodik 5 Yıl — Tam Muayene
İç muayene + hidrostatik test. Tank boşaltılır, temizlenir, içe girilir.
- ▸Tam drenaj ve temizlik
- ▸İç muayene: Korozyon, çukurlaşma, kaplama
- ▸Hidrostatik test: Rating × 1.43 (30 dk)
- ▸Kalınlık ölçümü detaylı (korozyon haritası)
- ▸Weld RT veya UT zorunlu
- ▸Manhole, valf, PRV, dolum ekipman sökme + yenileme
- ▸Hermetic tanklar: Helyum sızıntı testi (daha hassas)
- ▸Sertifika yenileme (5 yıl geçerli)
Ara Muayene (Intermediate)
Periyodik arası kontrol. Genelde 2.5 yıllıkla birleştirilir.
- ▸Görsel kontrol (dış)
- ▸Leak testi (basınç)
- ▸Plaka ve etiket kontrolü
- ▸Acil durum ekipmanı muayenesi
- ▸Kayıt + raporlama
İstisnai Muayene (Exceptional)
Periyodik plana uymadan yapılan muayene. Çarpışma, yangın, yük değişimi gibi durumlar.
- ▸Hasar kapsamı değerlendirmesi
- ▸Tam tank + donanım testi
- ▸Hidrostatik + leak testi
- ▸Modifikasyon varsa yeni type approval
- ▸Yük değişimi (asit→alkali): Temizlik sertifikası + kaplama kontrolü
- ▸Kalıntı/kontaminasyon analizi
Tank Plakası Örneği (6.8.2.5.1)
ADR vs RID Tank Muayene Farkları
ADR (karayolu) tank aracı ve RID (demiryolu) tank vagonu büyük ölçüde aynı muayene kurallarına tabidir. Farklar:
- • Çerçeve: ADR kamyon şasisi, RID vagon şasisi
- • Tank gövde: Büyük ölçüde aynı (L4BN, LGBF vb.)
- • Muayene sıklığı: Aynı (2.5 / 5 yıl)
- • Yetkili kuruluş: TSE her ikisi için, UIC 592 RID eki
- • Sertifika karşılıklı tanıma: ADR tank RID'de kullanılabilir (çerçeve değişimi ile)
Yetkili Muayene Kuruluşları
- • Türkiye: TSE (tank ve basınç kapları bölümü)
- • Almanya: TÜV Rheinland, TÜV SÜD, DEKRA (Türkiye şubesi)
- • Fransa: Bureau Veritas (BV)
- • İtalya: RINA
- • İngiltere: Lloyd's Register
- • Karşılıklı tanıma: AB + Türkiye arasında sertifikalar tanınır
Kaynaklar
- • ADR 2025 Bölüm 6.8.2.4 (Tank muayene)
- • ADR 2025 Bölüm 6.8.2.5.1 (Tank plakası)
- • RID 2025 Bölüm 6.8.2.4 (Paralel demiryolu)
- • TSE Tank ve Basınç Kapları Belgelendirme Yönetmeliği
- • [app/adr/tank-kodları/](../../adr/tank-kodları/)