İsimler Sözlüğü
Bölüm 2.2.1.4 — Sınıf 1 (Patlayıcılar) kapsamındaki madde ve nesnelerin tanımlanmasında kullanılan terimler sözlüğü ve uyumluluk grupları referansı.
Uyumluluk Grupları
Sınıf 1 patlayıcı madde ve nesnelerin birlikte taşınabilirliğini belirleyen A–S harf kodları
Birincil patlayıcı madde
Birincil patlayıcı madde içeren nesne (koruyucu özellik taşımayan)
İtici patlayıcı madde veya diğer yanıcı patlayıcılar
İkincil patlayıcı madde veya kara barut veya ikincil patlayıcı madde içeren nesne (ateşleme düzeneği olmadan)
İkincil patlayıcı madde içeren nesne (ateşleme düzeneği ile, itici yüksüz)
İkincil patlayıcı madde içeren nesne (ateşleme düzeneği ile, itici yüklü)
Piroteknik madde veya piroteknik madde içeren nesne, ya da hem patlayıcı hem aydınlatma/yanıcı/göz yaşartıcı madde içeren nesne
Hem patlayıcı madde hem beyaz fosfor içeren nesne
Hem patlayıcı madde hem alevlenebilir sıvı veya jel içeren nesne
Hem patlayıcı madde hem zehirli kimyasal madde içeren nesne
Özel bir risk sunan ve her bir türü birbirinden ayrılması gereken patlayıcı madde veya nesne
Son derece duyarsız (insensitive) maddeler içeren nesne
Tehlikeli etkisi ambalaj içinde kalacak şekilde tasarlanmış veya paketlenmiş madde ya da nesne
Terimler Sözlüğü
Sınıf 1 patlayıcı maddeler ve nesneler için kullanılan terimler (26 terim)
ATEŞLEME KAPSÜLÜ (DETONATOR)
Bir patlama zincirini başlatmak üzere tasarlanmış, az miktarda birincil patlayıcı içeren cihaz. Elektrikli, elektriksiz veya geciktirmeli tipleri bulunur.
ATEŞLEME DÜZENEĞİ (IGNITER)
Bir yanma dizisini başlatmak için kullanılan cihaz. Mekanik, elektrikli, kimyasal veya piroteknik başlatma yöntemleri içerebilir.
ATEŞLEME FİTİLİ (FUSE / FUZE)
Yanma veya şok dalgası ile bir patlayıcı yükü ateşlemek ya da patlatmak için tasarlanmış cihaz. Emniyetli ve hızlı tipleri vardır.
BARUT (POWDER, PROPELLANT)
Ateşli silahlarda veya roket motorlarında itici güç sağlamak amacıyla kullanılan patlayıcı madde. Dumansız barut ve kara barut olarak sınıflandırılır.
BOMBA (BOMB)
Bir hava aracından bırakılmak üzere tasarlanmış, patlayıcı, yanıcı, aydınlatıcı veya duman yükü içeren askeri nesne. Ateşleme düzeneği ile birlikte veya ateşleme düzeneği olmadan taşınabilir.
DİNAMİT (DYNAMITE)
Nitrogliserin veya diğer sıvı patlayıcı yağların emici bir madde ile karıştırılmasıyla elde edilen, katı veya jel formunda ticari patlayıcı.
EL BOMBASI (GRENADE)
Elle veya tüfek/harçla atılmak üzere tasarlanmış, patlayıcı, yanıcı, göz yaşartıcı veya duman yükü içeren küçük nesne.
EMNİYET DÜZENEĞİ (SAFETY DEVICE)
Ateşleme zincirinde kazara ateşlemeyi önlemek veya geciktirmek için tasarlanmış mekanik, elektriksel veya kimyasal düzenek.
FITIL (CORD, FUSE)
Yanma veya patlama iletimi için kullanılan, patlayıcı veya piroteknik bileşim içeren esnek bir yapı. Yavaş fitil, hızlı fitil ve patlayıcı fitil olarak türleri vardır.
FİŞEK (CARTRIDGE)
Ateşli silahlar veya diğer düzenekler için tasarlanmış, kovan, itici yük ve gerektiğinde mermi/saçma içeren komple mühimmat birimi.
HAVAI FİŞEK (FIREWORK)
Eğlence, sinyal veya gösteri amacıyla ışık, ses, duman veya benzeri efektler oluşturmak üzere tasarlanmış piroteknik nesne.
İNFİLAK EDİCİ MADDE (EXPLOSIVE SUBSTANCE)
Kimyasal reaksiyon sonucu çok kısa sürede büyük hacimde gaz ve ısı üreterek çevresinde basınç etkisi oluşturan katı veya sıvı madde ya da madde karışımı.
KAPSÜL (CAP)
Metal veya plastik muhafaza içinde az miktarda hassas patlayıcı içeren başlatma elemanı. Darbe, sürtünme veya elektrik uyarısıyla ateşlenir.
MAYINLAR (MINES)
Genellikle yere döşenen veya suya bırakılan, temas, yakınlık veya uzaktan kumanda ile ateşlenmek üzere tasarlanmış patlayıcı nesne. Kara ve deniz mayınları olarak sınıflandırılır.
MERMİ (PROJECTILE)
Bir ateşli silahtan atılmak üzere tasarlanmış nesne. Patlayıcı, aydınlatıcı, izci veya duman yükü içerebilir ya da inert olabilir.
NİTROSELÜLOZ (NITROCELLULOSE)
Selülozun nitrik asitle nitratlanmasıyla elde edilen, patlayıcı veya itici güç olarak kullanılan madde. Plastifiye, nemlendirmeli veya sulu çözeltiler halinde taşınır.
PATLAYICI NESNE (EXPLOSIVE ARTICLE)
Bir veya birden fazla patlayıcı madde içeren, belirli bir işlevi yerine getirmek üzere tasarlanmış nesne (mühimmat, ateşleyici, havai fişek vb.).
PİROTEKNİK MADDE (PYROTECHNIC SUBSTANCE)
Kendiliğinden devam eden, ekzotermik kimyasal reaksiyonlarla ısı, ışık, ses, gaz, duman veya bunların kombinasyonunu oluşturmak üzere tasarlanmış madde veya madde karışımı.
PİROTEKNİK NESNE (PYROTECHNIC ARTICLE)
Bir veya birden fazla piroteknik madde içeren nesne (işaret fişeği, aydınlatma mermisi, havai fişek vb.).
ROKET (ROCKET)
İçindeki itici yakıt gazlarının reaksiyonu ile hareket eden, savaş başlığı veya diğer yük taşıyabilen uzun menzilli nesne. Motor ve savaş başlığı ayrı veya birlikte taşınabilir.
ROKET MOTORU (ROCKET MOTOR)
Katı, sıvı veya hipergolik yakıtla çalışan, itici güç üreten motor. Yangın, patlama veya parçalanma tehlikesi içerir.
SİNYAL CİHAZI (SIGNAL DEVICE)
Işık, duman, ses veya bunların kombinasyonu aracılığıyla sinyal vermek amacıyla tasarlanmış piroteknik veya patlayıcı nesne.
ŞALOMA (SHAPED CHARGE)
İçi boş metal koni veya yarım küre içeren, patlamanın etkisini belirli bir yöne yoğunlaştıran patlayıcı nesne. Delici veya kesici etki oluşturur.
TNT (TRINİTROTOLUEN)
Yaygın olarak kullanılan askeri ve ticari patlayıcı. Kimyasal formülü C₆H₂(NO₂)₃CH₃. Dökme, pres veya erimiş halde taşınabilir.
TORPIDO (TORPEDO)
Suda kendi kendine ilerleyerek hedefe ulaşan, patlayıcı savaş başlığı içeren deniz silahı nesnesi.
UYUMLULUK GRUBU (COMPATIBILITY GROUP)
Patlayıcı madde ve nesnelerin birbirleriyle güvenli bir şekilde taşınabilirliğini belirleyen harf sınıflandırması (A'dan S'ye). Aynı uyumluluk grubundaki maddeler genellikle birlikte taşınabilir.
